Evaluatie Paardenfokkerij KWPN

De Gelderse paarden en Groninger paarden, die als landbouwpaard in Nederland werden gefokt waren een uitstekend gebruikspaard en stonden in heel de wereld hoog aangeschreven.
Men dacht echter dat een rijpaard over heel andere eigenschappen zou moeten beschikken. In 1964 werd het Sportregister ingesteld en werd een begin gemaakt met een verdringing van het Gelders/Groninger bloed door Engels volbloed en buitenlands rijpaardbloed. Het doel was om op deze wijze het landbouwpaard te veranderen in een paard dat geschikt was als rijpaard. (Zie evenwel de tekst bij foto Olympic Sunrise.)
De eerste kruisingsresultaten presteerden boven verwachting en de Nederlandse paarden waren toonaangevend op de Olympische Spelen van Montréal in 1976, zowel in springen als dressuur. Waarom deze halfbloeds (F1-producten) beter waren dan de paarden van de rassen waarmee het Gelders/Groninger paard werd gekruist, is nooit geëvalueerd. De stamboekleiding deed voorkomen dat dit uitsluitend te danken was aan de door hen goedgekeurde vaders van ander bloed.
De resultaten van de volgende generatie paarden met minder dan 50% Gelders/Groninger bloed waren zeer teleurstellend (op een heel enkele uitzondering na). De KWPN- leiding heeft de fokkers hier nooit op geattendeerd, maar heeft integendeel steeds beweert dat het uitstekend gaat met de KWPN-fokkerij. De internationale sportprestaties van de KWPN-paarden zijn echter veel minder opvallend dan voorheen en zijn bovendien nog steeds hoofdzakelijk te danken aan het nog resterende Gelders/Groninger bloed (dat inmiddels bijna is verdwenen).
Ook in de internationale mensport is het Gelders/Groninger bloed superieur gebleken.

Daarnaast heeft het KWPN-paard veel van zijn prestatie-aanleg verloren door te selecteren op basis van een "theoretisch fokbeleid", d.w.z. achter het bureau worden selectiecriteria bedacht die - zonder voorafgaande toetsing in de praktijk - algemeen worden toegepast. Wanneer later blijkt dat deze "theoretische criteria" geen positief effect hebben en zelfs duidelijk negatief uitwerken, zijn inmiddels wel jarenlang goede paarden uit de fokkerij verwijderd.
Dit betreft b.v. de selectiecriteria: "een krom achterbeen is beter" en "een onvoldoende voor de röntgenfoto's van de sesambeentjes maakt een paard ongeschikt voor de fokkerij". Deze selectiecriteria worden momenteel niet meer gehanteerd door de hengstenkeuringsjury. De KWPN-fokkers zijn echter van deze missers door de fokleiding niet op de hoogte gesteld, zodat de effecten daarvan ook nog eens onnodig lang doorwerken. (Dit is de gebruikelijke gang van zaken, want het KWPN heeft nog nooit eigen fouten erkend.)
Ook bij veel andere door de KWPN-fokleiding nog steeds gehanteerde "theoretische selectiecriteria" kunnen vraagtekens worden gezet.

Het KWPN bedenkt steeds opnieuw selectiecriteria voor paarden op zeer jonge leeftijd en stelt dat hiermee wordt geselecteerd op geschiktheid voor sportprestaties op oudere leeftijd. Over de uitwerking in de praktijk d.w.z. de echte prestaties op oudere leeftijd wordt door de fokleiding geen informatie meer gegeven.
Vandaar mijn programma met gegevens over meer dan 800 internationale sportpaarden die de laatste 15 jaar met vader+moedersvader in de paardenbladen zijn vermeld. De conclusies hieruit zijn opvallend: veel door de fokleiding hemelhoog geprezen hengsten, die grote kansen hebben gehad in de fokkerij, komen in deze lijst niet of nauwelijks voor, maar andere die zijn afgekeurd vallen juist wel op b.v. de preferente hengst Kristal (zelf nationaal kampioen op exterieur en tevens verrichtingskampioen van zijn jaargang) met 1208 nakomelingen komt 3 keer voor als vader van een internationaal sportpaard, de afgekeurde hengst Vindicator - met slechts 135 nakomelingen - tot nu toe al 4 keer.

Het doel van deze homepage is te bereiken dat er een openbare en objectieve evaluatie komt van het KWPN-beleid, waarbij eerst duidelijk wordt wat in het verleden goed en fout is gegaan en op grond waarvan vervolgens wordt aangegeven welke veranderingen voor de toekomst nodig zijn en hoe men dat denkt te bereiken. Het behouden/herwaarderen van het goede is daarbij even belangrijk als het verwijderen/verbeteren van het verkeerde.
Zolang de zaken niet op een dergelijke professionele wijze worden aangepakt blijft het KWPN amateuristisch bezig.


Voor interessante informatie uit Engeland over het KWPN-fokbeleid zie The Origins of Warmblood.

[index]
E-mail: lijssel@iae.nl