Prof. Barneveld over fokkerij Gelders paard

Prof. Barneveld (in zijn hoedanigheid van voorzitter van de hengstenkeuringcommissies voor rijpaarden en voor Gelderse paarden) was als top-deskundige aanwezig op de ledenvergadering van de afdeling Gelders paard d.d. 23-11-1998.
Het gewijzigde KWPN-fokbeleid m.b.t. het Gelders paard, waardoor Gelderse paarden helemaal geen Gelders bloed meer in de afstamming hoeven te hebben, werd daar door hem toegelicht.
Prof. Barneveld voerde aan dat dit geen bedreiging is voor de Gelderse fokkerij, want dat er altijd al paarden uit een andere fokkerij als Gelders zijn goedgekeurd. Er is volgens hem dus niets aan de hand.

Wat is de werkelijke situatie?

  1. In 1925 is het Gelders Paardenstamboek (GPS) opgericht. Toen zijn paarden van diverse rassen geaccepteert voor de fokkerij van het Gelders landbouwpaard. De toenmalige Duitse en Franse paarden werden echter eveneens gebruikt voor de landbouw en waren heel andere paarden dan de huidige rijpaarden uit die landen; en ook de toenmalige hackney kan nauwlijks vergeleken worden met de huidige. Bovendien werden de nakomelingen van die geimporteerde paarden hier uitgetest in de landbouw.
  2. Na de instelling van het Stamboek Gelders Type (Sgldt) in 1939 zijn er maar een paar buitenlandse hengsten meer geimporteerd en bleef de strenge selectie via de landbouw bestaan.
  3. Rond 1960 toen in de landbouw de tractor in opkomst was, werden enkele buitenlandse hengsten voor de Gelderse en Groninger fokkerij goedgekeurd om het Nederlandse paard naast het gebruik in de landbouw beter geschikt te maken voor de landelijke ruitersport.
  4. Daar ten behoeve van de sportfokkerij ook hengsten gebruikt gingen worden, waarin men onvoldoende vertrouwen had met het oog op het behoud van de eigenschappen van het Gelders paard, werd in 1964 het Sportregister ingesteld. Hierin werden de voor de Gelderse fokkerij minder wenselijke producten ingeschreven. Een terugkruising naar het Gelders paard, die dus driekwart Gelders was, kon echter weer als Gelders (Sgldt) worden goedgekeurd. Uit wat voor bloed het andere kwart bestond vond men toen niet zo relevant.
  5. Bij de huidige stamboekrichtlijnen is het sinds 1998 niet meer relevant in hoeverre een paard een Gelderse of rijpaard-afstamming heeft en wordt alleen gekeken naar het percentage volbloed of hackneybloed. Dus het omgekeerde van wat de Gelderse fokkerij deed toen die nog in volle bloei was.
Conclusie:
Toen de Gelderse fokkerij nog heel omvangrijk was, wilde men zich al tegen een te sterke invloed van niet-passend rijpaardbloed beschermen door instelling van het Sportregister, dat het latere KWPN-rijpaard werd. Nu het Gelders paard een zeldzaam huisdierras is geworden zet de KWPN-leiding de deur voor datzelfde ongewenste rijpaardbloed ongelimiteerd open.
Je hoeft geen Prof. Barneveld te heten om te weten dat er dus wel iets aan de hand is.

NB. Als vandaag de dag het oorspronkelijke onderscheid uit 1964 tussen Gelders paard en KWPN-rijpaard wordt aangehouden - d.w.z. een paard met 75% Gelders/Gronings bloed is nog Gelders - dan blijken de best verervende KWPN-gefokte rijpaardhengsten in Hongarije, Belgie, Zweden, Zwitserland, Amerika en Nederland nog steeds Gelderse paarden te zijn. En dat prikt.

[index] 


E-mail: lijssel@iae.nl