Valkenburg mei 1940

Valkenburg mei 1940
de strijd om het vliegveld en het dorp
D. Harff en P. Harff

ISBN 978-90-816707-0-8

Inhoud
Boekhandels
Uitreiking 1ste exemplaar



Inhoud:


Gedurende de meidagen 1940 was vliegveld Valkenburg het middelpunt van een hevige strijd tussen Duitse luchtlandingstroepen en Nederlandse soldaten. Waar men hoopte niet bij de oorlog betrokken te raken kreeg men te maken met een groot aantal slachtoffers en een bijna totaal verwoest dorp Valkenburg.

Het boek "Valkenburg mei 1940" geeft een gedetailleerd beeld van wat er in de eerste oorlogsdagen in Valkenburg en omgeving gebeurde. Naast feitelijke gebeurtenissen komen ook persoonlijke verhalen aan bod die de strijd vanuit verschillende gezichtspunten laten zien.

Het boek begint met een korte beschrijving van de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog, waarbij de spanningen in Europa steeds verder oplopen. Deze oplopende spanningen leidden in Nederland tot uitbreiding van het leger. Onderdeel van de uitbreiding was het aanleggen van extra militaire vliegvelden. Eén van de nieuwe vliegvelden zou Vliegveld Valkenburg worden.

In het boek wordt ingegaan op de besluitvorming om het vliegveld aan te leggen. Als locatie voor het aan te leggen vliegveld werd de Broekpolder bij het dorp Valkenburg gekozen. Er werd een uitgebreid drainagesysteem aangelegd om de drassige grond dat als landingsveld dienst ging doen te ontwateren. Tevens werd begonnen met de bouw van vijf hangars.

De oplopende spanningen in Europa leidden ertoe dat op 29 augustus 1939 de mobilisatie van het Nederlandse leger werd afgekondigd. Dit betekende dat er in het gebied Noordwijk - Katwijk veel militairen werden gelegerd die vooral in het duingebied oefenden. Vlak voor het uitbreken van de oorlog werden nog enkele legereenheden vanuit Brabant in de regio ondergebracht. Eind april werden twee compagnieën naar het in aanbouw zijnde vliegveld verplaatst, om dit te verdedigen bij een eventuele aanval.

Behalve dat de Nederlandse mobilisatie een plek in het boek heeft, gaat de aandacht ook uit naar de Duitsers, die vanaf medio 1939 een grote macht aan luchtlandingstroepen aan het opleiden waren. Een deel van deze troepen voerde in april 1940 met succes een aanval op het vliegveld van Oslo in Noorwegen uit.
Een ander deel van de luchtlandingstroepen was op dat moment nog bezig hun opleiding af te ronden en kreeg daarna de taak om de drie vliegvelden rondom Den Haag (Valkenburg, Ypenburg en Ockenburg) te bezetten. Na het bezetten van de vliegvelden moest men naar het paleis en het regeringscentrum in Den Haag oprukken.

Nadat de Duitse oorlogsvoorbereiding, hun spionageactiviteiten en de opleiding van de troepen aan de orde is geweest volgt een gedetailleerde dag tot dag beschrijving van de strijd rondom vliegveld Valkenburg. Deze beschrijving vormt een belangrijk deel van het boek.

's Ochtends vroeg bij zonsopgang op 10 mei 1940 viel Duitsland met een grote troepenmacht Nederland aan. De Duitse aanval op vliegveld Valkenburg begon met het door vliegtuigen afwerpen van enkele bommen bij de in aanbouw zijnde hangars. De bommen veroorzaakten paniek bij de op het vliegveld gelegerde soldaten. Kort na het afwerpen van de bommen werden ten zuiden en ten noordoosten van het vliegveld parachutisten afgeworpen Deze hadden in eerste instantie tot taak om het vliegveld te bezetten. Snel na het landen van de parachutisten werden met driemotorige Junkers Ju-52 transportvliegtuigen luchtlandingstroepen op het vliegveld afgezet. De Nederlandse verdediging, die met mitrailleurs rondom het vliegveld stond opgesteld, verweerde zich heldhaftig maar moest de strijd na een kort en hevig gevecht opgeven.
Het was de bedoeling van de Duitsers dat de gelande vliegtuigen, na het afzetten van de troepen, direct weer zouden opstijgen om naar hun basis terug te vliegen. Dit bleek onmogelijk doordat het landingsgestel van de meeste vliegtuigen in de nog drassige bodem was vast komen te zitten of bij de landing zelfs afbrak. Zo versperden ruim 50 vliegtuigen het vliegveld voor verdere landingen.
De kleine Nederlandse eenheden die vlak bij het vliegveld waren gelegerd waren niet in staat de Duitsers te overmeesteren. De artillerie die vanaf Katwijk op het vliegveld begon te vuren, had tot gevolg dat de Duitsers van het vliegveld wegvluchtten en het dorp Valkenburg in trokken. Vele vliegtuigen raakten door de beschieting, die tot 12:00 uur zou duren, zwaar beschadigd of vlogen in brand.
Om 09:30 uur kwam weer een groep Duitse transportvliegtuigen bij Valkenburg aan om luchtlandingstroepen af te zetten. Doordat het vliegveld versperd was weken 26 vliegtuigen uit naar het strand tussen Katwijk en Wassenaar. De op het strand afgezette troepen trokken de duinen in en probeerden tevergeefs aansluiting te vinden bij de naar het dorp Valkenburg uitgeweken troepen.
In de loop van de middag kwam een grote Nederlandse troepenmacht uit Noordwijk, het bollengebied en Haarlem naar Katwijk. Het lukte hen om na felle gevechten de Haagse Schouw, Katwijk aan den Rijn en het vliegveld weer in handen te krijgen. Een poging om het dorp Valkenburg te ontzetten mislukte.

De volgende dag, 11 mei, werd in de ochtend een poging ondernomen om de Duitsers die vanaf het strand in de duinen waren getrokken te overmeesteren. Deze actie, die werd uitgevoerd door een grote Nederlandse troepenmacht liep uit op een compleet fiasco, waarbij honderden Nederlandse militairen door een relatief klein aantal Duitsers krijgsgevangen werden gemaakt. De pogingen op 11 mei en op de daarop volgende dagen om het dorp Valkenburg en de daar gegijzelde burgers en krijgsgevangenen te ontzetten mislukten eveneens. Bij die acties liep het dorp mede door de artilleriebeschietingen ernstige schade op.

In de avond van 14 mei keerde de rust op het strijdtoneel terug. Na het Duitse bombardement op Rotterdam werd de capitulatie aangekondigd en de aanvallen op de Duitsers bij Valkenburg gestaakt.

Na de uitgebreide beschrijving van de gevechten volgt een 15-tal ooggetuigenverslagen van militaire artsen, van krijgsgevangen genomen militairen, van enkele Duitse militairen, van de burgemeester van Valkenburg, van EHBO'ers en inwoners van Valkenburg. Allen beschrijven ze op hun eigen manier hoe zij de strijd zijn doorgekomen en wat ze hebben meegemaakt.

Het boek sluit af met een uitgebreid overzicht van de aangebrachte schade aan gebouwen in Valkenburg. Ook het opruimen van de schade en het herstel dat tot 1943 zou duren komt aan de orde.
Hierop volgt een opsomming van de omgekomen burgers en de gesneuvelde Nederlandse en Duitse militairen.
In een bijlage is een overzicht opgenomen van de door de strijdende partijen gebruikte wapens.

Het boek heeft een afmeting van ongeveer 17 cm bij 24 cm. Het bevat 592 pagina's met honderden foto's. Behalve deze foto's zijn er veel kaarten opgenomen.
ISBN 978-90-816707-0-8
Prijs: euro 24,95


de wielen zijn in de grond weggezakt.


Artillerie schoot op de Duitse vliegtuigen.


In brand geschoten vliegtuigen op het vliegveld.


Graf van Nederlandse soldaat in Valkenburg.


Nederlandse soldaten kijken na 15 mei 1940 naar de graven bij de N.H.-kerk in Valkenburg.


Zwaar beschadigde N.H.-kerk in Valkenburg.


Afbraak zwaar beschadigde woning in Valkenburg.



Het boek is uitverkocht






Uitreiking eerste exemplaar van het boek

Op 2 november 2012 werd een exemplaar van het boek uitgereikt aan luitenant-generaal
de heer A.C. Oostendorp, Inspecteur Generaal van de Krijgsmacht en de heer drs. J. Wienen,
burgemeester van de gemeente Katwijk.
Voor genodigden en de pers hielden de auteurs een korte voordracht over de inhoud van
het boek, het verrichte onderzoek en de geschiedkundige waarde van het boek.


vlnr: auteur D. Harff, luitenant-generaal A.C. Oostendorp, burgemeester J. Wienen en auteur P. Harff